Banan i jeżówka wąskolistna pod lupą laboratoriów. Jakie składniki aktywne zawierają?

W sierpniu 2026 roku Komisja Europejska zaktualizowała Katalog Nowej Żywności (Novel Food Catalogue). Ciekawymi przykładami w kontekście zmian są dobrze znany banan (Musa acuminata) oraz jeżówka wąskolistna (Echinacea angustifolia). Obie rośliny zawierają szereg składników aktywnych, których obecność i zawartość można analizować w warunkach laboratoryjnych.

W przypadku surowców roślinnych znaczenie ma nie tylko gatunek rośliny, ale również jej konkretna część, sposób przetworzenia oraz przeznaczenie produktu. Czynniki te mogą wpływać na status produktu w kontekście przepisów dotyczących nowej żywności.

Banan – nie tylko popularny owoc

Banan (Musa acuminata) jest źródłem wielu związków biologicznie aktywnych. W jego składzie można znaleźć m.in. neurotransmitery, katecholaminy oraz polifenole. Występują one zarówno w miąższu, jak i w skórce, która może być znacznie bogatsza w niektóre składniki aktywne.

W bananie można wykryć związki takie jak: 

• Dopamina – silny antyoksydant, występujący szczególnie obficie w skórce banana.

• Serotonina i melatonina – związki kojarzone m.in. z regulacją nastroju i snu.
• L-DOPA (lewodopa) – prekursor dopaminy.
• Flawonoidy i katechiny – związki, wśród których wymienia się m.in. epikatechinę i kwas galusowy, obecne szczególnie w dojrzałych bananach i ich skórkach.

Analiza laboratoryjna pozwala sprawdzić obecność i zawartość poszczególnych składników aktywnych w badanym surowcu.

Jeżówka wąskolistna – źródło związków aktywnych

Jeżówka wąskolistna (Echinacea angustifolia) to kolejny interesujący surowiec roślinny. Podobnie jak w przypadku banana, znaczenie dla statusu produktu może mieć wykorzystana część rośliny, sposób jej przetworzenia oraz przeznaczenie. Wśród istotnych składników aktywnych jeżówki wąskolistnej znajdują się przede wszystkim pochodne kwasu kawowego oraz alkamidy. Do związków, które można poddać analizie laboratoryjnej, należą:

• Echinakozyd – jeden z najważniejszych markerów charakterystycznych dla tego gatunku, pomocny również w odróżnianiu go od innych gatunków jeżówki.
• Kwas cychoriowy i kwas kaftarowy – związki fenolowe o właściwościach antyoksydacyjnych.
• Alkamidy (izobutyloamidy) – związki odpowiadające m.in. za charakterystyczne uczucie szczypania w język podczas stosowania preparatów z jeżówki.

Badanie tych substancji umożliwia określenie ich obecności i zawartości w analizowanym materiale roślinnym.

Badania składników aktywnych w Laboratoriach WPT

Zarówno banan, jak i jeżówka wąskolistna pokazują, jak wiele różnorodnych związków aktywnych mogą zawierać surowce roślinne. Ich identyfikacja i oznaczanie zawartości wymagają odpowiednich metod analitycznych oraz specjalistycznego zaplecza laboratoryjnego.

Laboratoria Wrocławskiego Parku Technologicznego oferują możliwość prowadzenia specjalistycznych badań składników aktywnych w surowcach i produktach. Analizy mogą obejmować również banany, jeżówkę oraz inne surowce roślinne.

Chcesz sprawdzić obecność lub zawartość określonych składników aktywnych w swoim surowcu albo produkcie? Skontaktuj się z naszym zespołem i poznaj możliwości współpracy.

Kontakt: laboratoria@technologpark.pl